مارک دوگن، نویسنده و فیلمساز فرانسوی، از چهرههایی است که آثارش برای مخاطبان خود صدایی مشخص ساخته است. نام اصلی او Marc Dugain است و کارنامهاش در پیوند با تجربه، فرهنگ و نوع نگاهش به روایت شکل گرفته است. او در Dakar, Senegal به دنیا آمد. این زمینه، چه مستقیم و چه پنهان، در خواندن آثارش اهمیت دارد و بخشی از بافت تاریخی و فرهنگی متنهای او را میسازد. از آثار یا زمینههای شناختهشده او میتوان به «اتاق افسران» اشاره کرد. این آثار برای بسیاری از خوانندگان، نخستین راه ورود به جهان فکری یا داستانی او بودهاند. در نوشتههای او، تاریخ، زخم جنگ و سازوکار قدرت را با روایتی آرام بررسی میکند. همین ویژگی باعث میشود آثارش در میان نمونههای مشابه، لحن و جایگاه جداگانهای پیدا کنند. اهمیت مارک دوگن در این است که رمان تاریخی معاصر فرانسه را با حافظه و نقد نهادی پیوند داد. ماندگاری او بیشتر از مسیر همین پیوند میان فرم، موضوع و ارتباط با خواننده ساخته شده است. برای خواننده فارسی، مواجهه با آثار او میتواند هم تجربهای ادبی باشد و هم راهی برای لمس فرهنگ و حساسیتی دیگر؛ متنی که از جایی دور میآید، اما گاهی به پرسشهای بسیار نزدیک ما جواب میدهد.
«- راستی، میدانید چه عاملی شخصیت واقعی مرد را تشکیل میدهد؟ زن از این پرسش تعجب کرد. با شتاب توضیح دادم منظورم از مرد، جنس مذکر نیست. بلکه آدم است به طور کلی. اگر پرسشم را بد تعبیر میکرد میتوانست برایم آزاردهنده باشد. پیش ازاینکه پاسخی موقرانه به من بدهد، اندکی به فکر فرو رفت. بعد گفت: - گمان میکنم مسائل اخلاقی. - این نظریهی توماس هاکسلی است. از نظر طرفداران مارکسیسم انسان نوعی ابزار است و از نظر افلاطون، موجودی دو پا. ولی در میان همهی این پاسخها، جواب ارسطو از همه جالبتر است. او انسان را تنها موجودی میداند که اهل سیاست است و من آن را این طور تعبیر میکنم که آدم تنها موجودی است که گفتار ظاهری و باطنیاش یکی نیست…»
خانواده نفرین شده کندی
مارک دوگن