جورج برنارد شاو

George Bernard Shaw

جورج برنارد شاو، نمایشنامه‌نویس و منتقد ایرلندی است و نامش با آثاری پیوند خورده که به طنز، طبقه، زبان، سیاست و نقد اجتماعی نزدیک‌اند. این معرفی قرار نیست فهرست‌وار باشد؛ مهم‌تر این است که بفهمیم خواننده چرا به سمت کتاب‌های او می‌رود. در کار او، روایت معمولاً از یک نیاز روشن شروع می‌شود: گفتن قصه، ساختن جهان، ثبت تجربه، یا نزدیک شدن به مسئله‌ای انسانی. همین نقطه شروع باعث می‌شود متن فقط اطلاعات ندهد و حال‌وهوایی مستقل پیدا کند. از آثار یا زمینه‌های شناخته‌شده او می‌توان به «پیگمالیون» و نمایشنامه‌های اجتماعی او اشاره کرد. این بخش از کارنامه همان جایی است که نام نویسنده برای مخاطب فارسی‌زبان آشنا می‌شود و در حافظه کتاب‌خوانی می‌ماند. شخصیت‌ها و فضاهای آثار او معمولاً با کشمکش‌هایی ساخته می‌شوند که برای خواننده قابل پیگیری است؛ کشمکش میان خواستن و نتوانستن، میان خیال و واقعیت، یا میان فرد و جامعه‌ای که او را محدود می‌کند. ارزش چنین نویسنده‌ای را باید در نوع ارتباطش با مخاطب دید. بعضی آثار آرام و کم‌صدا اثر می‌گذارند، بعضی با هیجان و تعلیق، و بعضی با جمله‌هایی که بعدها در ذهن خواننده دوباره شنیده می‌شوند. شاو گفت‌وگو را به میدان نبرد فکری تبدیل می‌کند. شخصیت‌هایش با شوخی حرف می‌زنند، اما پشت هر شوخی تیزی نقد اجتماعی پنهان است.

---