کتاب «آلزایمر» (با عنوان عربی: أقصوصهی الزهایمر یا الزهایمر) نوشتهی غازی عبدالرحمن القصیبی نویسنده، شاعر، سیاستمدار و دیپلمات شناختهشدهی سعودی، آخرین اثر داستانی اوست که در سال ۲۰۱۰ و پس از درگذشتش منتشر شد. این کتاب در قالب یک رمان کوتاه و نامهنگارانه نوشته شده و بهعنوان اثری ادبی با رویکردی انسانی و روانشناختی، به مسئلهی زوال حافظه و تاثیر آن بر هویت فردی میپردازد. القصیبی که در سالهای پایانی عمر خود با بیماری دستوپنجه نرم میکرد، در این اثر نگاهی درونی و تاملبرانگیز به تجربهی فراموشی ارائه میدهد، بیآنکه متن را به یک زندگینامهی مستقیم تبدیل کند. داستان کتاب از زبان شخصیتی به نام یعقوب العریان روایت میشود؛ مردی حدودا هفتادساله که به بیماری آلزایمر مبتلاست و در یک مرکز مراقبت ویژه در آمریکا زندگی میکند. روایت از طریق دوازده نامه شکل میگیرد که یعقوب آنها را برای همسرش مینویسد. این نامهها توصیفکنندهی زندگی روزمره در مرکز نگهداری، مواجههی تدریجی با فراموشی، ناتوانی در به یاد آوردن جزئیات ساده و از دست رفتن پیوندهای ذهنی هستند. در لایهای عمیقتر کتاب «آلزایمر» فراتر از روایت یک بیماری، به بررسی رابطهی حافظه با هویت، عشق و معنا میپردازد. یعقوب در نامههایش میان گذشته و حال در نوسان است و خاطرات مشترک با همسرش، لحظههایی از زندگی حرفهای و تجربههای انسانی خود را بازخوانی میکند. در کنار این روایت شخصی، اشارههایی آموزشی و توصیفی به ماهیت بیماری آلزایمر، نشانهها و پیامدهای آن نیز وجود دارد که به متن جنبهای آگاهیبخش میدهد. تعامل راوی با دیگر بیماران، از جمله چهرههایی با پیشینههای متفاوت، تصویری جمعی از زیستن با فراموشی ترسیم میکند. نثر کتاب ساده، موجز و در عین حال احساسی است و از اغراق یا پیچیدگی زبانی پرهیز میکند. «آلزایمر» در ادبیات معاصر عرب بهعنوان اثری شناخته میشود که پیری، مرگ، حافظه و عشق را در قالب روایتی کوتاه اما منسجم بررسی میکند.