کتاب «مذاکره با مرگ: نوشتهای دربارهی نویسندگی» نوشتهی مارگارت آتوود بر پایهی مجموعه سخنرانیهای او در دانشگاه کمبریج شکل گرفته است. این کتاب بررسی میکند که نویسندگی بهعنوان یک فعالیت خلاقانه دقیقا چه معنا و پیامدی دارد و چرا افرادی که مینویسند، با وجود دشواریهای حرفه، همچنان به نوشتن ادامه میدهند. آتوود با تکیه بر تجربهی چند دهه فعالیت ادبی، تلاش میکند پرسشهای بنیادینی دربارهی انگیزه، هویت و جایگاه نویسنده در فرهنگ مطرح کند. ساختار کتاب از شش فصل تشکیل شده و هر فصل یک زاویهی خاص از زندگی نویسنده را دنبال میکند. در فصل نخست نویسنده این موضوع را بررسی میکند که انسانها چرا به نوشتن جذب میشوند و چه نیروهایی پشت این میل قرار دارد. فصل دوم به بحث دربارهی نقش نویسنده در مقام فردی چندلایه میپردازد؛ کسی که هم مشاهدهگر است و هم آفریننده، و در نتیجه ناچار است میان زندگی روزمره و جهان داستانی نوعی دوگانگی را تحمل کند. در فصل سوم و چهارم، آتوود با رویکردی واقعگرایانه به مسئلهی پول، شهرت و انتظارات اجتماعی از نویسندگان اشاره میکند و نشان میدهد که فضای کار نویسنده چگونه با محدودیتها و فشارهای بیرونی گره خورده است. در فصل پنجم رابطهی نویسنده با خواننده موضوع اصلی بحث است. آتوود توضیح میدهد که این رابطه اگرچه نامرئی و غیرمستقیم است، اما بخش مهمی از فرآیند نویسندگی را شکل میدهد. نویسنده در طول نوشتن ناچار است تصویری فرضی از خواننده در ذهن داشته باشد و همین تصویر بر لحن، ساختار و محتوای متن تأثیر میگذارد. فصل ششم که عنوان کتاب از آن گرفته شده، به نقش گذشته، حافظه و ادبیات پیشینیان میپردازد. آتوود تأکید میکند که هر نویسنده در نوعی گفتوگوی دائمی با آثار، شخصیتها و حتی نویسندگان درگذشته قرار دارد و نوشتن نوعی «مذاکره با مردگان» است؛ زیرا هر متن جدید بر شانهی متون پیشین ساخته میشود. یکی از محورهای کلیدی کتاب این است که نویسندگی فعالیتی کاملا فردی و در عین حال عمیقا وابسته به تاریخ ادبیات است. نویسنده از یکسو باید با اضطراب خلاقیت، ناامنی مالی و همزیستی با نقشهای چندگانه کنار بیاید و از سوی دیگر باید بداند که اثر او در بستری گستردهتر از فرهنگ و حافظهی جمعی معنا پیدا میکند. آتوود نشان میدهد که نوشتن نه یک مسیر سادهی شهرت، بلکه فرآیندی طولانی از مواجهه با شک، تنهایی و بازگشت مداوم به جهانهای خیالی است.
