«وقتی اقیانوس وارد عدلیه شد» مجموعه جستاری نوشتهی یک قاضی دادگستری است. امین تویسرکانی نویسندهی کتاب یک قاضی دادگستری است و همهی خاطرات این کتاب براساس واقعیت نوشته شدهاند. تصور مردم عادی از یک قاضی دادگستری همان چیزی است که معمولا در فیلمهای ایرانی یا خارجی به نمایش گذاشته میشود؛ آدمی خشک و جدی که با کت و شلوار پشت میز عدلیه مینشیند و چکشش را روی میز میکوبد تا همه ساکت شوند. تصویر قاضیهای آمریکایی و اروپایی از این هم عجیبتر است؛ مردانی با ردایی بلند بر تن و کلاهگیسی سفید بر سر. امین تویسرکانی اما یک قاضی جوان و متولد دههی 60 است که به زبان طنز مینویسد. او از زمان دانشجویی در نشریات طنز قلم زده و حالا با همان زبان طنر از تجربههایش در مواجهه با متهمان، شاکیان، شاهدان و حتی کارکنان دادگستری نوشته است. او خاطراتش از پروندههایی با موضوعات متنوع همچون تخلفات مالی، دزدی، قتل و... را روایت میکند. ظاهرا تویسرکانی به این پیشنهاد استاد باستانی پاریزی عمل کرده است که به اطبا و قضات توصیه کرده بود که خاطراتشان را بنویسند و منتشر کنند؛ زیرا با این کار، تاریخ اجتماعی ایران به کمال نزدیک میشود. امین تویسرکانی نیز کوشیده تصویر واقعی و ملموس از قضات به دست بدهد و تصور کلیشهای مردم را از این افراد تغییر دهد. نویسنده در پایان هر پرونده، بر روی موضوعی خاص مکث میکند و بهنوعی از ماجرا نتیجهگیری اخلاقی میکند. او در این کتاب برخی از اصطلاحات حقوقی و قضایی و در واقع زبان قضات را نیز به کار میگیرد تا خوانندگان با زبان حقوقدانان بهتر آشنا شوند، اما نثر کتاب ساده، صمیمی و نزدیک به محاوره است که چاشنی طنز آن را خواندنیتر هم میکند. کتاب شامل 27 جستار است که به شکل خاطره روایت شدهاند. «عجیبترین سرقت تاریخ ایران»، «ماکیاولی پانتومیم بازی میکند»، «هیولایی که نمیتواند هلو گاز بزند»، «هنر نزد اصفهانیان است و بس» و «جنایت با ریتم دختر همسایه» عناوین برخی از این جستارها هستند. «وقتی اقیانوس وارد عدلیه شد» جستارهایی خواندنی و با زبان طنز هستند که خواننده هم از آنها لذت میبرد و نظرش نسبت به دادگاه و حرفهی مهم قضاوت عوض میشود.
