رویدادنگاری ضد سرمایه داری

کتاب « رویدادنگاری ضد سرمایه‌داری» اثر دیوید هاروی، روایتی از سازوکارهای درونی نظام جهانی در قرن بیست و یکم است که بر اساس مجموعه‌ای از سخنرانی‌ها و پادکست‌های او تدوین شده است. هاروی در این اثر تبیین می‌کند که سرمایه‌داری فرآیندی پویا و همواره در حال گسترش است که برای بقای خود به «رشد مداوم و بی‌پایان» نیاز دارد. او با تمرکز بر مفهوم «رشد مرکب»، توضیح می‌دهد که ضرورت نرخ رشد سالانه حداقل سه درصد، چگونه جهان را به سمت نوعی جنون اقتصادی سوق داده است؛ چراکه این حجم عظیم از انباشت سرمایه دیگر نمی‌تواند به سادگی در بخش‌های تولیدی واقعی جذب شود و ناگزیر به سمت بازار مسکن و بازارهای مالی سرازیر می‌شود. این انباشت پدیده‌ای را رقم می‌زند که هاروی آن را «انباشت از طریق سلب مالکیت» می‌نامد؛ فرآیندی که در آن ثروت از راه غصب دارایی‌های عمومی، خصوصی‌سازی منابع مشترک و بحران‌آفرینی‌های عمدی از طبقات پایین به سمت لایه‌های بالایی جامعه پمپاژ می‌شود. نویسنده بر این نکته تأکید می‌ورزد که تضاد اصلی در جوامع مدرن، شکاف میان «ارزش مصرفی» و «ارزش مبادله‌ای» است؛ به این معنا که وقتی نیازهای حیاتی انسان مانند سرپناه و بهداشت به کالا تبدیل می‌شوند، اولویت سودآوری جایگزین رفاه عمومی شده و زندگی روزمره مردم را به عرصه‌ی استثمار تبدیل می‌کند. بخش دیگری از کتاب به تضاد ذاتی میان منطق سرمایه و بقای محیط‌زیست اختصاص دارد، جایی که هاروی استدلال می‌کند که یک سیستم مبتنی بر رشد بی‌رویه نمی‌تواند در سیاره‌ای با منابع محدود پایدار بماند، زیرا برای این سیستم، طبیعت تنها منبعی برای استخراج یا محلی برای تخلیه‌ی پسماند است. هاروی معتقد است تغییرات واقعی تنها از دل جنبش‌های اجتماعی سازمان‌یافته‌ای بیرون می‌آید که جرأت تصور کردن جهانی فراتر از منطق سود را داشته باشند. او از ما میخواهد برای نجات آینده، به سوی نظامی حرکت کنیم که در آن تأمین نیازهای انسانی و پایداری سیاره بر انباشت سرمایه اولویت داشته باشد.