حزب بعث صدام حسین

(Saddam Hussein's Ba'th Party)

در کتاب «حزب بعث صدام حسین، در دل یک رژیم اقتدارگرا» نوشته جوزف ساسون، ریشه‌های شکل‌گیری و اجرایی یکی از مخوف‌ترین حکومت‌های خاورمیانه با تکیه بر اسناد محرمانه و آرشیوهای دولتی به دست آمده پس از سقوط رژیم، واکاوی می‌شود. نویسنده بررسی خود را با چگونگی ظهور این تشکیلات آغاز می‌کند و سپس خواننده را با ساختار سازمانی، دامنه فعالیت‌ها و نظام آن روبرو می‌سازد. محتوای این اثر بر اساس میلیون‌ها سند داخلی و پرونده‌های امنیتی بنا شده است و با جزئیات نشان می‌دهد که روند عضویت، استخدام و آموزش سیاسی اعضا بر اساس سن و جنسیت چگونه برنامه‌ریزی می‌شد و زندگی روزمره یک عضو وفادار چه مراحلی را طی می‌کرد. ساسون در بررسی سلسله‌مراتب شعبات مختلف، وظایف سازمانی، فرهنگی و ارتباط با مردم را در کنار فعالیت‌های پیچیده سیاسی و امنیتی به طور دقیق تحلیل می‌کند. تشکیلات اداری با نظارت کامل منابع مالی شعبات را تامین می‌کرد تا تسلط بر جامعه از طریق شبکه‌ای مبتنی بر اهدای مدال‌ها و پاداش‌های حکومتی در برابر اعمال مجازات‌های بی‌رحمانه تضمین شود. سرکوب هرگونه مقاومت در این ساختار، نیازمند کنترل مداوم بود. کتاب به دقت دیوان‌سالارانه رژیم در ثبت جزئیات زندگی شهروندان اشاره کرده‌اند و این حجم از کنترل اداری بایگانی‌شده را موردی تکان‌دهنده یافته‌اند. کتاب در بررسی ساختار ، به مسائل مرتبط با بوروکراسی و مداخله رژیم در زندگی مدنی می‌پردازد. روند تصمیم‌گیری‌های دولتی و مدیریت اقتصاد در سه دوره متمایز تاریخی یعنی دهه هفتاد میلادی، بحران‌های دهه هشتاد و دوران انزوا از اوایل دهه نود تا سال ۲۰۰۳ میلادی موشکافی می‌شود. حکومت با نفوذ سیستماتیک در اتحادیه‌ها و سازمان‌های حرفه‌ای، کنترل مطلقی بر فضای کار داشت. داده‌های ارائه شده ثابت می‌کنند که مسائل مربوط به دین، کنترل زنان و همچنین جهت‌دهی به افکار کودکان، جوانان و دانشجویان توسط افسران امنیتی مدیریت می‌شد تا هیچ بخش مستقلی خارج از آموزش‌های عقیدتی وجود نداشته باشد. نویسنده برای اثبات تحلیلی ادعاهای خود، در بخش پیوست‌ها چارت سازمانی دبیرخانه و آمار دقیق حزب تا سپتامبر سال ۲۰۰۲ را ارائه می‌دهد. وجود واژه‌نامه تخصصی و فهرست اختصارات به همراه یادداشت‌های جامع درباره منابع، تصویری کاملا مستند از آناتومی این سیستم ترسیم می‌کنند. این پژوهش نشان می‌دهد که چگونه یک دستگاه دیوان‌سالار توانست با برنامه‌ریزی دقیق ماشین سرکوب را در تمام سطوح جامعه فعال نگه دارد و بقای سیستم خود را تا آخرین روزهای حیات سیاسی‌اش تضمین کند.

سعید کلاتی
9786228642420
۱۴۰۴
۳۶۰ صفحه
۰ مشاهده
۰ نقل قول