دکتر دیوید برسلی در کتاب «تروما را از تنت تکان بده» از آن دسته نویسندگانی است که تروما، استرس و اضطراب را از زاویهای متفاوت نسبت به بسیاری از کتابهای رایج روانشناسی بررسی میکند. بخش قابلتوجهی از ادبیات مربوط به سلامت روان بر افکار، خاطرات، گفتوگودرمانی و تحلیل تجربههای گذشته تمرکز دارد، اما برسلی توجه خواننده را به سمت بدن میبرد؛ جایی که به اعتقاد او آثار بسیاری از فشارهای روانی و تجربههای آسیبزا برای سالها باقی میمانند. به عقیدهی او تروما فقط یک رویداد ثبتشده در حافظه نیست، بلکه واکنشی فیزیولوژیک است که در عضلات، الگوهای تنفسی و سیستم عصبی نیز ردپای خود را بر جای میگذارد. به همین دلیل مسیر رهایی از آن نیز نمیتواند صرفا از راه صحبت کردن یا بازنگری ذهنی گذشته عبور کند. کتاب «تروما را از تنت تکان بده» بر پایهی روشی به نام TRE یا «تمرینهای رهاسازی تنش و تروما» شکل گرفته است؛ روشی که تلاش میکند توانایی طبیعی بدن برای تخلیهی تنشهای انباشته را دوباره فعال کند. یکی از مهمترین مباحثی که دکتر برسلی روی آن تمرکز دارد، مفهوم لرزشهای نوروژنیک یا همان لرزشهای طبیعی بدن پس از تجربهی فشار و تهدید است. او با اشاره به رفتار انسانها و حتی حیوانات در موقعیتهای بحرانی توضیح میدهد که بدن پس از عبور از یک خطر جدی، بهصورت غریزی وارد مرحلهای از لرزش یا تکانهای غیرارادی میشود؛ واکنشی که به تخلیهی انرژی ذخیرهشده و کاهش حالت آمادهباش سیستم عصبی کمک میکند. نکتهی جالب اینجاست که بسیاری از افراد در طول زندگی یاد گرفتهاند این واکنش را سرکوب کنند. وقتی کسی پس از یک حادثه میلرزد، معمولا اطرافیان او را به آرام شدن دعوت میکنند یا خود فرد تلاش میکند این لرزش را متوقف کند. برسلی معتقد است همین سرکوب مداوم میتواند باعث شود تنش در بدن باقی بماند و بهمرور زمان خود را در قالب اضطراب مزمن، بیخوابی، دردهای عضلانی، خستگی مداوم یا حتی نشانههای مرتبط با تروما نشان دهد. در این کتاب، این لرزشها نه بهعنوان یک مشکل، بلکه بهعنوان یک ظرفیت درمانی طبیعی معرفی میشوند. به همین دلیل بخش مهمی از محتوای کتاب به توضیح ارتباط میان سیستم عصبی، پاسخ جنگ یا گریز، انقباضهای عضلانی مزمن و شیوهی بازگشت بدن به وضعیت تعادل اختصاص پیدا کرده است. این نگاه بدنمحور باعث میشود مخاطب تروما را صرفا یک مسئلهی روانشناختی نبیند، بلکه آن را پدیدهای چندبعدی در نظر بگیرد که ذهن و بدن را بهطور همزمان درگیر میکند. در بخش عملی کتاب، روش TRE از طریق مجموعهای از تمرینهای ساده معرفی میشود. این تمرینها با هدف فعال کردن لرزشهای طبیعی بدن طراحی شدهاند و برخلاف بسیاری از تکنیکهای پیچیدهی درمانی، نیاز به تجهیزات خاص یا دانش تخصصی ندارند. با این حال، نکتهی مهمی که در متن بارها به آن اشاره میشود، این است که TRE قرار نیست جایگزین تمام شیوههای درمانی شود. دکتر برسلی آن را بهعنوان ابزاری برای کمک به خودتنظیمی سیستم عصبی معرفی میکند؛ ابزاری که میتواند در کنار رواندرمانی، مراقبتهای پزشکی و سایر روشهای حمایتی مورد استفاده قرار گیرد. در لابهلای فصلها میتوان ردپای مباحثی از عصبشناسی، فیزیولوژی استرس و روانشناسی بدنمحور را نیز مشاهده کرد. همچنین نمونههایی از استفادهی TRE در میان امدادگران، کارکنان اورژانس، نظامیان، بازماندگان جنگ، پناهندگان و افرادی که با استرسهای شدید شغلی مواجه هستند مطرح میشود. نکتهای که مطالعهی کتاب «تروما را از تنت تکان بده» را متفاوت میکند، تأکید آن بر مفهوم خودتنظیمی بدن است. بسیاری از کتابهای مدیریت استرس به افراد آموزش میدهند چگونه علائم اضطراب را کنترل کنند، اما برسلی بیشتر به این پرسش میپردازد که چرا بدن برای مدت طولانی در وضعیت هشدار باقی میماند و چگونه میتوان این چرخه را متوقف کرد. او بارها به این موضوع اشاره میکند که بدن انسان دارای مکانیزمهای ترمیمی ذاتی است و در شرایط مناسب میتواند بخشی از تنشهای ذخیرهشده را بدون دخالت پیچیدهی بیرونی آزاد کند. همین نگاه باعث شده کتاب در میان علاقهمندان به روانشناسی بدنمحور، درمانهای مبتنی بر تروما، مدیریت اضطراب و روشهای غیردارویی کاهش استرس مورد توجه قرار بگیرد.