کتاب «پرتره خاطرات» با زیرعنوان «جستارهایی درباره خرد، ادبیات و فلسفه» اثر فیلسوف مشهور، برتراند راسل، مجموعه جستارهایی است که می تواند همچون دریچه ای برای ورود به اندیشه این متفکر باشد. این کتاب، اگرچه یک زندگینامه نیست، اما همچون انعکاسی از تفکرات و گفتگوهای راسل با خویش می باشد و خاطرات روشنی از معاصران مشهور راسل، در کنار مجموعهای از مقالات که تفکر بالغ او را در بر میگیرد، ارائه میکند. به لحاظ ساختاری، کتاب با مجموعهای از نوشتارهای زندگینامهای آغاز میشود که در آن راسل نمونهای از زندگی خود را ارائه میکند و مطالبی را در مورد اینکه چرا به فلسفه علاقه مند شد بیان کرده است و تجربیاتش در طول جنگ جهانی اول به عنوان یک صلحطلب را به اشتراک گذاشته است. این روایتهای شخصی به خوانندگان اجازه می دهد تا با نگاهی همدلانه به ادامه خوانش خود از کتاب بپردازند. بخش بعدی کتاب اصطلاحا «پرتره های معاصران» نامیده شده است. راسل مطالبی از برخی از تأثیرگذارترین چهره های زمان خود، از جمله جورج برنارد شاو، اچ.جی ولز، جوزف کنراد، جورج سانتایانا، آلفرد نورث وایتهد، سیدنی و بئاتریس وب و دی اچ. لارنس بیان می کند. توصیفهای او صرفا متونی زندگینامهای نیست، بلکه آغشته به حکایات و مشاهدات شخصی است که شخصیت، علم و تفکر این افراد را بر ما آشکار می سازد. این مجموعه همچنین شامل مجموعه ای غنی از مقالات در موضوعات مختلف است که طیف وسیعی از علایق راسل را منعکس می کند. راسل از صلحطلبی و سیاست های لیبرال گرفته تا اخلاق، به هر موضوعی با وضوح و شوخ طبعی خاص خود، در این مقالات، پرداخته است. مقالاتی مانند «درخواستی برای تفکر شفاف»، «فلسفه ای برای زمانه ما» و «چگونه می نویسم» تعهد او را به تفکر منطقی و بیان رسا و واضح نشان می دهد. راسل در سراسر این مجموعه مقالات، موضعی انتقادی در برابر باورهای جزمی و متعصبانه دارد. او استدلال می کند که چنین پایبندی سفت و سخت به آموزه ها بدون شواهد کافی یکی از علل اصلی مشکلات اساسی ما در جهان امروز است. این نقد موضوعی تکراری در تمام مقالات است که باعث می شود این جستارها به هم پیوند بخورند، به نحوی که اکثرا بر اهمیت شکاکیت، پرسشگری و نگاه باز تأکید دارند. به طور کلی، این مجموعه جستارهای راسل، می تواند بسیار جذاب، خواندنی و آموختنی باشد که از طرفی اثری شخصی است و از طرفی اثری فلسفی و این رفت آمد میان این دو حالت باعث می شود خواننده با شوق زیاد به خواندن متن ادامه دهد.
