کتاب «ممکن ساختن غیرممکنها» نوشته واتسلاف هاول مجموعهای از سخنرانیها و نوشتههای رئیسجمهور سابق چک و نمایشنامهنویس مشهور است. این کتاب که نوشتارها و سخنرانیهای سالهای 1990 تا 1996 را دربرمیگیرد، بینشی منحصربهفرد از افکار هاول درمورد سیاست، اخلاق و ماهیت انسان در دهه 90، دورهای مهم در تاریخ اروپای شرقی ارائه میکند. تز اصلی هاول در این کتاب این است که سیاست باید براساس اخلاق باشد. او استدلال میکند که اقدامات سیاسی باید براساس اصول اخلاقی رهبری شوند تا عملگرایی و واقعگرایی صرف. این دیدگاه ریشه در تجربیات او از زندگی تحت حکومت توتالیتر و کمونیست پیشین چک دارد؛ جایی که او شاهد تنزل کرامت انسانی و سرکوب حقیقت توسط دولت بود. بخش قابلتوجهی از کتاب نیز به تأثیرات رژیمهای توتالیتر بر ابعاد مختلف جامعه میپردازد. او همچنین مشکلاتی را که کشورهای پساکمونیستی در یادگیری دموکراسی از صفر با آن روبهرو هستند و موانع داخلی و خارجی که با آن مواجه میشوند، مورد بحث قرار داده است. هاول بر مسئولیت روشنفکران در جامعه تأکید دارد. او معتقد است که روشنفکران نباید از پرداختن به سیاست ابایی داشته باشند و باید از نفوذ خود در نزد مردم برای ترویج حقیقت و عدالت استفاده کنند. این موضوع در زندگی خود او نیز مشهود است؛ زیرا او از یک نمایشنامهنویس مخالف حکومت توتالیتر به یک رهبر سیاسی تبدیل شد. از طرف دیگر، سیاستمداران و مردم نیز میبایست مسئولیتپذیر باشند. آنها باید بر اصول خود پایبند بمانند و مسئولیت کارهای خود را بپذیرند. به لحاظ ساختاری میبایست اضافه کرد که کتاب تلفیقی از 35 سخنرانی و نوشته است که هرکدام بیانگر بینش عمیق شخصی و سیاسی هاول است که با وجود تنوع و تکثر آنها، موضوعاتی مانند اهمیت حقیقت، خطرات توتالیتریسم و ضرورت ادغام اخلاق و سیاست در بیشتر آنها به چشم میخورد. به واقع، مسائلی که هاول مطرح میکند تا امروزه نیز کماکان زنده هستند و جوامع مختلفی با آنها دستوپنجه نرم میکنند.
