روسیه با میزبانی بیش از ۲۰ میلیون مسلمان (حدود ۱۵ درصد جمعیت)، یکی از کانونهای مهم جهان اسلام در خارج از مرزهای سنتی آن به شمار میرود. مساجد باشکوه مسکو و قازان، مدارس علوم دینی داغستان و جوامع قفقاز شمالی همگی گواهی بر تنوع و پویایی این میراث هستند. اما داستان اسلام در روسیه تنها به مساجد و عبادتگاهها محدود نمیشود؛ این داستان، روایت مقاومت در برابر استعمار تزاری، سازگاری در دوران شوروی، و بازیابی هویت در جهان پساکمونیستی است. از گذشته تا امروز سیر تحول اسلام و مسلمانان در روسیه نقاط عطف مختلفی را از به اسلام گرویدن بلغارهای ولگا در ابتدای قرن دهم میلادی در قرن دهم میلادی تا استیلای روسها بر خانات مسلمان بجا مانده از اردوی زرین، تا نقش آفرینی مسلمانان در جنگهای جهانی، از چالشهای معاصر مانند افراطیگری تا تلاشهایی نظیر گفتگوی بین ادیان و تأثیر متقابل اسلام و فرهنگ روسی طی کرده و سوالات متعددی از جمله چگونگی تأثیر و تأثر معماری مساجد تاتارستان و کلیساهای ارتدوکس، یا چگونه ادبیات روسی بازتابدهنده چهرههای مسلمانی مانند «حاجی مراد» تولستوی است؟ پیش روی هر محققی قرار میدهد.