«جیم دگمه و لوکاس لوکوموتیوران» نوشتهی میشائیل انده نخستین اثری بود که او برای کودکان نوشت. این کتاب در ۱۹۶۰ منتشر شد و در ابتدا بسیاری از ناشران به این کتاب روی خوش نشان ندادند اما بعد از انتشار به یکی از موفقترین آثار آلمانی کودکان در دوره پس از جنگ تبدیل شد. در سال ۱۹۶۱ این کتاب جایزه ادبیات نوجوانان را دریافت کرد و پس از آن به ۳۳ زبان دنیا ترجمه شد. رمان «جیم دگمه و لوکاس لوکوموتیوران» داستانی دربارهی دوستی یک کودک با آدمبزرگی است که قلبی صاف و ساده و دستهایی روغنی دارد. «جیم دگمه» پسرکی سیاهپوست و قهرمان دو کتاب «جیم دگمه و لوکاس لوکوموتیوران» و «جیم دگمه و سیزدهقلوهای وحشی» است. لوکاس، راننده قطار در کشور بسیار کوچکی به نام لومرلند زندگی میکند. لومرلند بر فراز کوهستانی با دو قله که یکی بلند بود و دیگری کمی کوتاهتر، قرار دارد. آن سرزمین در برابر کشورهایی مثل آلمان، چین یا قاره آفریقا، اندازه یک خانه است. ایستگاه قطار شهر پای کوه است و لوکاس لوکوموتیوران آنجا زندگی میکند. اسم قطارش، «اما» است. یک روز، قایق پست در ساحل لومرلند لنگر میاندازد و نامهرسان با یک بستهی بزرگ وارد لومرلند میشود. او یک جعبهی بزرگ دارد. اهالی لومرلند جعبه را باز میکنند. توی آن باز یک جعبهی دیگر اندازهی جعبه کفش با سوراخهای ریز است. توی آن جعبه یک بچهی سیاهپوست است. بچه با چشمهای سیاه و براقش به آنها نگاه میکند. لوکاس از اینکه این بچه را توی جعبهی کفش گذاشتهاند، ناراحت است و میخواهد ببیند چه کسی این کار را کرده است. «مگر من این آدم را گیر نیاورم! اگر گیرش بیاورم باچوب چنان کتکی به او میزنم که هرگز فراموش نکند، من، لوکاس، راننده قطار هستم.» لوکاس میگوید اسم بچه را جیم بگذاریم. لوکاس به طرف کودک برمیگردد و آرام میگوید: «خب جیم، میخواهیم باهم دوست بشویم.» بچه دست سیاه و کوچکش را به سوی او دراز میکند. جیم دگمه و لوکاس، بعدها لوکوموتیو را راه میاندازند و به همه جای دنیا میروند و حتی آنجاهایی که ریل ندارد! آنها میخواهند هویت گمشده جیم را پیدا کنند. میشائیل انده خواننده را به کشف جهانهای ناشناخته میبرد. تخیّل غریب او نه تنها فراتر از رخدادهای ناممکن در واقعیت بلکه خلق جهانهای ناممکن است. خواننده با سیر و سفر در این جهانها به بازاندیشی در باب مفاهیمی چون زمان، مکان و هویت وادار میشود. «جیم دگمه و لوکاس لوکوموتیوران» سفر به جهانی شگفتانگیز است. سفری که باعث میشود خواننده به شکل عمیقتری به هر آنچه در جهان معمول وجود دارد، فکر کند. انده جهان را از زاویهای تازه به خواننده نشان میدهد و این تجربهای لذتبخش است.
