صمد بهرنگی

صمد بهرنگی

صمد بهرنگی، نویسنده، آموزگار و پژوهشگر ایرانی است و نامش با آثاری شناخته می‌شود که به آزادی، آموزش، فقر، کودک و اعتراض اجتماعی نزدیک‌اند. در معرفی او، بهتر است به جای جمله‌های کلیشه‌ای، به همان کیفیتی نگاه کنیم که خواننده را به کتاب‌هایش برمی‌گرداند. مسیر کار او نشان می‌دهد ادبیات همیشه یک شکل ندارد. گاهی از فانتزی و هیجان می‌آید، گاهی از نمایش و تجربه اجتماعی، و گاهی از رمان‌های پرخواننده‌ای که بی‌واسطه با مخاطب حرف می‌زنند. از آثار یا زمینه‌های شناخته‌شده او می‌توان به «ماهی سیاه کوچولو» و قصه‌های کودکانه او اشاره کرد. همین بخش از کارنامه، دلیل اصلی حضور نام او در میان نویسندگان پرکتاب و پرخواننده است. در نوشته‌های او، شخصیت‌ها اغلب با کشمکش‌هایی روبه‌رو می‌شوند که برای خواننده قابل لمس است: ترس، انتخاب، تنهایی، میل به آزادی، یا نیاز به فهمیدن جهان اطراف. همین کشمکش‌ها متن را از گزارش ساده جدا می‌کنند. ارزش چنین کارنامه‌ای در ارتباط با مخاطب روشن می‌شود. بعضی نویسندگان با نوآوری ادبی می‌مانند، بعضی با جهان‌سازی، بعضی با طنز یا تعلیق، و بعضی با صداقت عاطفی و تداوم حضور در کتاب‌خوانی روزمره. بهرنگی قصه کودک را جدی گرفت و آن را به زبان پرسش و اعتراض تبدیل کرد. ماهی کوچک او هنوز برای خیلی‌ها نماد حرکت کردن خلاف جریان است.

---