«یاد شهرزاد: چهل خاطره از قصه و قصهگویی» نوشتهی سید علی کاشفی خوانساری، بخشی از پروژهی مطالعات قصهگویی است که در آن خاطرات و یادداشتهای چهل تن از چهرههای فرهنگی ایران دربارهی قصه، قصهگویی و قصهگویان روایت شده است. در این پروژه از شاعران، مترجمان، نویسندگان و هنرمندان دعوت شده تا مطلبی در مورد بهترین قصههای دوران کودکی خودشان بنویسند. سنت قصهپردازی در ایران قدمتی چندین هزار ساله دارد و بسیاری از قصهها سینهبهسینه نقل شدهاند تا به امروز رسیدهاند. با این وجود، پژوهشهای اندکی در باب هنر قصهگویی انجام شده است. سید علی کاشفی خوانساری با هدف پر کردن این خلاء ایدهی گاهنامهی بینالمللی مطالعات قصهگویی شهرزاد را بنا نهاده است؛ پروژهای با همکاری پژوهشگرانی برجسته از کشورهای چین، اسپانیا، آلمان، افغانستان، هند، ترکیه، ایران و چند کشور دیگر. آنها قرار است قصههای ایرانی را جمعآوری و بررسی کنند. این گاهنامه در سال 1400 اولین فراخوانش را اعلام کرد و از افراد مختلف خواست خاطرات، یادداشتها و مقالات خودشان را در بارهی قصهها بفرستند. به دنبال این فراخوان بیش از 100 مطلب ارسال و دفتر اول شهرزاد شکل گرفت. از دفتر اول شهرزاد تاکنون کتاب «یاد شهرزاد» منتشر شده است و قرار است کتاب دیگری نیز منتشر شود که متشکل از مقالات و پژوهشهایی در بارهی قصه خواهد بود. در کتاب یاد شهرزاد، چهل نفر از چهرههای فرهنگی ایران خاطره، یادداشت یا دلنوشتهای دربارهی قصهها نوشتهاند. نوشآفرین انصاری، مصطفی رحماندوست، احترام برومند، داوود کیانیان و گیتی خامنه برخی از این چهرهها هستند. این افراد، قصهها و داستانهایی را که در کودکی از بزرگترها شنیدهاند و تأثیر زیادی روی آنها گذاشته، روایت میکنند. راویان از لحاظ سنی متفاوت هستند (از سی تا نود ساله) و از نظر جغرافیایی نیز به استانهای مختلف تعلق دارند. از میان صاحبان این یادداشتها، کهنسالترین نویسنده، منوچهر سلیمی، پژوهشگر قصههای عامیانه، متولد 1306 و جوانترین آنها فرزانه فخریان لنگرودی، مترجم و محقق، متولد 1365 هستند. این یادداشتها را دو مقدمه همراهی میکنند؛ یادداشتی از گردآورنده با نام «اشاره» دربارهی دلیل پیدایش این مجموعه و توضیحاتی با عنوان «این چهل خاطره» که معرفی بسیار کوتاهی از نویسندگان هر یک از این یادداشتهاست. «یاد شهرزاد: چهل خاطره از قصه و قصهگویی» سرشار از خاطراتی شیرین و خواندنی است که در کنار هم تصویری گویا و زیبا از تفکر، زندگی و آداب ایرانیان به دست میدهد. نویسنده با گردآوری این مجموعه نشان میدهد که سنت و هنر قصهگویی همیشه بخشی جداییناپذیر از هویت، آداب و فرهنگ ایرانیان بوده است.
