«یک جرعه آب، حسن بصری» جلد دوم از مجموعهی «قصههای تصویری از تذکرهیالاولیا» است. این مجموعه با زبانی ساده و روان و متناسب با درک کودکان نوشته شده است. تصاویر زیبا در کنار متنهای ساده درک فضای عرفانی و دینی کتاب را برای کودکان ملموس کرده است. مژگان شیخی در این مجموعه کوشیده است برخی از شخصیتهای عرفانی را که ذکر آنها در کتاب تذکرهیالاولیا اثر عطار آمده با زبانی ساده به کودکان معرفی کند. عطار «تذکرهیالاولیاء» را در 72 باب نوشته و در هر باب به زندگی، حالات، اندیشهها و سخنان یکی از عارفان و مشایخ تصوف پرداخته است. این کتاب تنها اثر منثور شاعر و عارف بزرگ قرن ششم و مجموعهای از سرگذشتها، کرامتها، اندیشهها و سخنان عارفان بزرگ و اولیا برگزیده الهی است. در این جلد از مجموعهی «قصههای تصویری از تذکرهیالاولیا» نویسنده روایتی از زندگی حسن بصری را در قالب داستانی ساده روایت کرده است. حسن بصْری، با نام اصلی حسن بن ابوالحسن یسار، یکی از هشت زاهد معروف قرن اول و دوم است. او سیصد تن از صحابه رسول خدا (ص) را درک کرد و با هفتاد نفر از حاضران در غزوه بدر مصاحبت داشت و بسیاری از احادیث را از آنان فراگرفت و برای دیگران روایت کرد. با ملاحظهی روایات و اقوال و خطبههای او میتوان گفت که تنها تعداد کمی از صحابه و تابعین، به اندازهی او در بازگو کردن کلمات امام علی(ع) اهتمام داشتهاند. منابع مختلف دربارهی تاریخ ولادت او در مدینه و دوران کودکی او همداستان نیستند، اما برخی، تولد او را در دوران حیات رسول اکرم (ص) دانسته و گفتهاند که در دامان امسلمه، همسر پیامبر (ص)، پرورش یافت و امسلمه به گونهای شگفتانگیز او را شیر داد و بعدها از برکت آن بود که حسن بصری حکمت و فصاحت یافت. همچنین آوردهاند که او را در کنار رسول اکرم (ص) نهادند، و حسن از کوزهی ایشان آب نوشید و آن حضرت، او را دعا کرد و ازآنپس، هر چه یافت از برکت آن دعا بود. نام این کتاب یعنی «یک جرعه آب» برگرفته از همین داستان است. حسن در دوازده یا چهارده سالگی قرآن را از بر کرد. در سال دوم خلافت امام علی (ع) به شانزده سالگی رسید و همراه خانوادهاش به بصره سفر کرد و پس از مدتی با زنی ایرانیالاصل ازدواج کرد و از او صاحب دو پسر و یک دختر شد. او در بصره درگذشت و همانجا به خاک سپرده شد. آرامگاه او از دیرباز شناخته شده و امروزه نیز پابرجاست. «یک جرعه آب، حسن بصری» در قالب داستانی ساده و خواندنی مخاطبان کودک و نوجوان را با یکی از عارفان بزرگ و اولیای برگزیده الهی آشنا میکند.
