«ده قصه از تاریخ بیهقی»، جلد بیستوچهارم از مجموعهی «قصههای قشنگ و قدیمی» است. عبدالمجید نجفی بخشهایی جذاب از اثر ماندگار تاریخ بیهقی را برای مخاطبان کودک و نوجوان بازنویسی کرده است. این مجموعه با تصویرسازی زیبا همراه است و تصاویر در کنار متن به درک بهتر کودکان از قصهها کمک میکنند. «تاریخ بیهقی» کاملترین و دقیقترین سند از روزگار غزنویان، بهویژه دوران سلطنت سلطان مسعود غزنوی بهشمار میرود. بیهقی با دقتی مثالزدنی و نثری روان و اندیشهمند، رویدادهای تاریخی آن دوران را روایت کرده است؛ رویدادهایی که یا خود شاهد آنها بوده یا از زبان افراد مورد اعتماد شنیده است. او در روایتهای خود تصویری روشن از شهرها و فاصلهی آنها، کاخها و باغها، مجالس عمومی و خصوصی، و نیز پوشاک مردم آن عصر ارائه میدهد و همهی اینها را با بیانی شیوا، زنده و باورپذیر توصیف میکند. این کتاب یکی از چند منبع محدود باقیمانده از دوران سلطنت مغولان بر ایران است و از شاهکارهای ادبیات فارسی به حساب میآید. بیهقی با نثری روان و شیوا در کنار بیان تاریخ دربار غزنویان مناسبات درباری، سیاست غزنویان و دسیسهها و نیرنگها را نیز در قالب روایتی داستانگونه بیان میکند. «نیرنگ بایتکین»، «مشاوران خردمند»، «بره فراری»، «حسنک وزیر»، «دو مرد زاهد»، «روز هشتم»، «طاووسهای سرزمین غور»، «فرجام بکتوزون»، «اشتباه کوچک» و «کوچ استاد» عناوین این ده قصه هستند که براساس تاریخ بیهقی نوشته شدهاند. یکی از داستانهای جذاب تاریخ بیهقی داستان حسنک وزیر است که در جلد چهارم این مجموعه آمده است. حسنک وزیر، آخرین وزیر سلطان محمود غزنوی بود که به دستور مسعود غزنوی و به فتوای خلیفهی بغداد، به عنوان فردی قرمطی یا اسماعیلی به دار آویخته شد. پس از مرگ محمود غزنوی، حسنک وزیر از جمله کسانی بود که در به سلطنت رساندن محمد پسر محمود و برادر مسعود تلاش فراوان کرد. زمانی که محمد شکست خورد و مسعود غزنوی زمام امور را در دست گرفت، قرمطیگری وزیر پدرش را بهانه کرد و به درخواست خلیفهی بغداد و با پافشاری بوسهل زوزنی، او را به دار آویخت. زمانی که مادر حسنک وزیر را پس از سه ماه از مرگ پسرش مطلع کردند، گفت: «بزرگا مردا که این پسرم بود! که پادشاهی چون محمود این جهان بدو داد و پادشاهی چون مسعود آن جهان را» جسد حسنک پیش از دفن هفت سال بر سر دار ماند. «ده قصه از تاریخ بیهقی» مخاطبان کودک و نوجوان را از طریق قصههایی جذاب هم با این کتاب مهم آشنا میکند و هم با بخشی از تاریخ ایران.
